Moet ik overstappen naar PFAS‑vrije pannen? En zo ja, welke dan?
Frankrijk verbood PFAS dit jaar in cosmetica, kleding en skiwax. Eén alledaags product ontsnapte op het laatste moment aan die wet: de koekenpan. Wij zochten uit hoe dat zit, en wat de beste PFAS‑vrije keuze is.
Grote kans dat er op dit moment een pan in je keukenkastje ligt met een antiaanbaklaag uit de PFAS‑familie. Niet omdat je ooit bewust voor die stoffen koos, maar omdat vrijwel elke klassieke antiaanbakpan ermee gemaakt wordt: de bekende gladde laag is PTFE, een kunststof die tot de PFAS‑groep behoort.[1]
PFAS staan niet voor niets in de schijnwerpers. Ze breken nauwelijks af in het milieu (vandaar de bijnaam forever chemicals) en het RIVM schrijft dat langdurige blootstelling effect kan hebben op onder meer het immuunsysteem, cholesterol en de lever.[2] Frankrijk nam daarom in 2025 een van de strengste PFAS‑wetten ter wereld aan. Sinds 1 januari van dit jaar zijn PFAS er verboden in cosmetica, textiel en skiwax.[4]
Maar keukengerei staat niet in die wet. Pannen werden er via een amendement uitgehaald, na een intensieve lobby van de grootste pannenfabrikant van het land. Een van de indieners noemde dat zijn grootste teleurstelling.[4] De pan ontsnapte dus niet aan het verbod omdat hij extra veilig is verklaard. Hij ontsnapte omdat er goed voor gelobbyd is.
Wat is er precies aan de hand?
PFAS zit in je pan, tenzij er iets anders op staat. De klassieke antiaanbaklaag is PTFE, bekend van de merknaam Teflon. PTFE is een fluorpolymeer en valt onder de PFAS‑groep. Zit er geen keramische laag op je antiaanbakpan, dan is het vrijwel zeker PTFE.[1][5]
Bij normaal gebruik is er geen acuut risico, zegt de Rijksoverheid. Dat is het eerlijke verhaal.[1] Maar normaal gebruik betekent: onbeschadigde coating en niet te heet stoken. Boven de 260 graden, een leeg voorverwarmde pan op hoog vuur zit daar zo, kunnen er dampen vrijkomen. En een bekraste laag slijt door in je eten.
Het probleem zit ook in de keten. Voor de productie van PTFE zijn hulpstoffen nodig, zoals de GenX‑stoffen, die schadelijk zijn voor mens en milieu.[1] In Nederland kennen we daar de verhalen uit de omgeving van Dordrecht van. Elke nieuwe PTFE‑pan houdt die keten in stand.
Europa beweegt, maar traag. Nederland diende samen met vier andere landen het grootste restrictievoorstel uit de geschiedenis van het EU‑chemicaliënbeleid in. Het wetenschappelijk comité van ECHA steunde de restrictie dit voorjaar; echte regels worden pas richting 2029 verwacht.[3] Wie wil wachten tot het verplicht is, mag dat. Wie zijn pannen toch eens moet vervangen, kan het probleem nu al de keuken uit doen.
De oplossing is er al: keramisch
Je hoeft niet terug naar aanbakkend gietijzer. Keramische antiaanbaklagen bevatten geen PFAS en bakken vergelijkbaar glad.[5] De kwaliteitsverschillen tussen merken zitten vooral in de levensduur van de coating, de dikte van de bodem en de service als er iets mis is. Daarom vergeleken we drie populaire routes voor wie overstapt, op vijf punten: echt PFAS‑vrij, wat je werkelijk krijgt voor je geld, bakprestaties, garantie en proefperiode.
De test: drie pannensets vergeleken
We vergeleken de complete overstap: een volledige set, zodat je oude PTFE‑pannen in één keer de deur uit kunnen. De kandidaten: de Nederlandse challenger Cook & Pan, marktleider in keramisch GreenPan en de klassieke keuze Tefal.
| Criterium | Cook & Pan Taupe of Mind | GreenPan Padova | Tefal Ingenio klassiek |
|---|---|---|---|
| PFAS-vrije coating | Ja, keramisch | Ja, keramisch | Nee (PTFE)* |
| Pannen in de set | 9 pannen (incl. deksels) | 4 pannen (10-delig incl. accessoires) | Wisselt per set |
| Oven & inductie | Alle warmtebronnen, oven tot 280°C | Ja | Ja, greep afneembaar |
| Garantie | 7 jaar | 2 jaar (wettelijk)** | 2 jaar (wettelijk)** |
| Proefperiode | 60 dagen proefkoken | 14 dagen herroeping | 14 dagen herroeping |
| Richtprijs set | ca. € 280 | vanaf ca. € 140 | |
| Eindscore | 8,8 | 8,0 | 6,9 |
* Geldt voor de klassieke Titanium-series; Tefal voert inmiddels ook keramische lijnen. ** Fabrieksgaranties verschillen per serie en verkoper. Gegevens concurrenten: openbare productinformatie, prijspeil juli 2026.
1. Cook & Pan Taupe of Mind Pannenset 9‑delig
★★★★★8,8/10
Van de drie routes is dit de meest complete overstap in één keer: negen pannen, van drie koekenpannen (20, 24 en 28 cm) en een wok tot steelpan, hapjespan en drie kookpotten met deksel. Alles met dezelfde drielaagse keramische antiaanbaklaag, 100 procent PFAS‑vrij.
In de praktijk merk je vooral hoe glad de coating is: een spiegelei glijdt er zonder boter uit. De verdikte bodems en wanden verdelen de warmte gelijkmatig, werken op elke warmtebron inclusief inductie, en de pannen mogen tot 280 graden de oven in. Vaatwasser mag ook, al verlengt handwas de levensduur van elke keramische coating. De fabrikant belooft door die dikke bodem tot 2,5 keer langere levensduur dan traditionele pannen, en durft daar 7 jaar garantie op te geven. Chef Nadia Zerouali beveelt de pannen aan.
Het sterkste argument vinden wij het risico dat je níet loopt: je mag 60 dagen proefkoken. Bevalt de set niet, dan gaat hij terug. Daarmee is de enige echte drempel, de aanschafprijs, grotendeels weggenomen.
€ 349,95€ 324,95
Bekijk de Taupe of Mind set →60 dagen proefkoken · 7 jaar garantie · gratis verzending via cookandpan.com
2. GreenPan Padova Reserve 10‑delig
★★★★8,0/10
GreenPan is de pionier in keramisch en de coating is, net als bij onze winnaar, volledig PFAS‑vrij. De afwerking is mooi en de gesmede bodem degelijk. Let wel op wat je koopt: de 10‑delige Padova‑set bevat vier pannen; de overige delen zijn deksels, een stoominzet en panbeschermers. Voor rond de 280 euro vervang je daarmee nog niet je hele kastje, en per pan betaal je zo fors meer dan bij de winnaar. Prima merk, minder complete overstap.
3. Tefal Ingenio klassiek (Titanium)
★★★6,9/10
De klassieke Ingenio‑sets zijn slim (afneembare greep, stapelbaar) en de goedkoopste optie in deze test. Maar wie hierheen overstapt, stapt niet over: de vertrouwde Titanium‑antiaanbaklaag is PTFE en valt daarmee in de PFAS‑familie.[5] Eerlijk is eerlijk: Tefal voert inmiddels ook keramische series. Maar wie eenmaal PFAS‑vrij wil, kan beter kiezen voor een merk dat er volledig voor gaat.
Ons oordeel: ja, overstappen is de logische keuze
Niet uit paniek, wel uit voortschrijdend inzicht: de wetgeving beweegt maar één kant op, en het alternatief is er gewoon. De Taupe of Mind set vervangt in één keer je complete pannenkast voor PFAS‑vrij, met de langste garantie en proefperiode uit de test.
Bekijk de 9‑delige set ·60 dagen proefkoken, niet goed = geld terug
Veelgestelde vragen
Is een keramische antiaanbaklaag echt PFAS-vrij?
Ja. Keramische coatings zijn gemaakt op basis van silicium en bevatten geen PTFE of andere PFAS.[5] Staat er alleen "PFOA-vrij" op een pan, let dan op: dat zegt iets over één specifieke stof, niet over de hele PFAS-groep. PTFE-pannen zijn al jaren PFOA-vrij, maar niet PFAS-vrij.
Moet ik mijn oude pannen per direct weggooien?
Nee. Bij normaal gebruik van een onbeschadigde PTFE-pan is er volgens de Rijksoverheid geen acuut gezondheidsrisico.[1] Ons advies: is je coating bekrast of versleten, of ben je toe aan vervanging, kies dan PFAS-vrij. Zo maak je de overstap op een natuurlijk moment.
Hoe lang gaat een keramische coating mee?
Dat verschilt sterk per merk en gebruik. Dun, goedkoop keramiek kan snel zijn gladheid verliezen. De geteste winnaar compenseert dat met verdikte bodems en wanden (volgens de fabrikant tot 2,5x langere levensduur) plus 7 jaar garantie. Algemene tip voor elk keramiek: matig vuur, geen metalen schuursponsjes en bij voorkeur handwas.
Werkt de Taupe of Mind set op inductie en in de oven?
Ja. De set werkt op alle warmtebronnen, inclusief inductie, en mag tot 280 graden de oven in. Vaatwasserbestendig is hij ook.
Wat als de set me niet bevalt?
Je mag 60 dagen proefkoken. Bevalt de set binnen die periode niet, dan stuur je hem terug en krijg je je geld terug. Daarnaast geldt 7 jaar garantie.
Bronnen
- Rijksoverheid / Waarzitwatin, Pannen met een anti-aanbaklaag: PTFE en PFAS, veiligheid bij normaal gebruik, GenX-hulpstoffen.
- RIVM, PFAS: gezondheidseffecten van langdurige PFAS-blootstelling.
- ECHA, Per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS): universeel restrictievoorstel, ingediend door Nederland, Denemarken, Duitsland, Noorwegen en Zweden; RAC-opinie 2026.
- Grondrecht, Frankrijk neemt strengere PFAS-wetgeving aan: wet nr. 2025-188, verbod per 1 januari 2026, uitzondering keukengerei na industrie-lobby.
- AVROTROS Radar, PFAS in een pan: zo herken je het: PTFE herkennen en PFAS-vrije alternatieven.